સ્વસ્થ જીવનશૈલી

આજે આપણે વાત કરીશું કે સ્વસ્થ જીવનશૈલી શું છે. તંદુરસ્ત જીવનશૈલી શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે? જો સ્વસ્થ જીવનશૈલી ન હોય તો ઘણી બીમારીઓ થઈ શકે છે અને વ્યસનોને કારણે ઘણી સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

હું માનુ છું કે સ્વાસ્થ્ય એ માત્ર શારીરિક સુખાકારી નથી. પરંતુ સ્વાસ્થ્યની વ્યાખ્યામાં, શારીરિક સુખાકારી અને તંદુરસ્તી સિવાય, ભાવનાત્મક અને માનસિક સુખાકારી પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેની સાથે સામાજિક સુખાકારી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આપણે દરેક વ્યક્તિ સાથે સ્વસ્થ સંબંધો જાળવી શકીએ. આમ, સ્વાસ્થ્ય એ માત્ર રોગની ગેરહાજરી નથી.

આપણે માનીએ છીએ કે અમને કોઈ રોગ નથી તેથી આપણે સ્વસ્થ છીએ. પરંતુ સ્વાસ્થ્યની વ્યાખ્યામા શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક સુખાકારી મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી, આ રીતે આરોગ્યને સારા સ્વાસ્થ્ય તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે અને સારા સ્વાસ્થ્ય માટે આપણે સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવી પડશે. આપણે તંદુરસ્ત જીવનશૈલી કોને કહેવી જોઈએ ? આપણે ઘણીવાર સ્વસ્થ રહેવાની અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવાની વાત કરીએ છીએ. પરંતુ તંદુરસ્ત જીવનશૈલીમાં પાંચ મહત્વની બાબતો છે.

  1. પ્રથમ એક સ્વસ્થ આહાર છે. કારણ કે આપણે બધા ખાવાના શોખીન છીએ અને ઘણા લોકો તેમના આહાર પર ઓછું નિયંત્રણ રાખે છે. આપણા મનમાં જે આવે તે ખાઈએ છીએ. આપણે જરૂર કરતાં વધુ ખાઈએ છીએ અને તેના કારણે અનેક રોગો અને સમસ્યાઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
  2. બીજું નિયમિત કસરત છે. શારીરિક રીતે ફિટ રહેવા માટે નિયમિત કસરત કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
  3. ત્રીજું મહત્ત્વનું પાસુ ઊંઘ છે. આપણે ઊંધ વિશે જાગૃત નથી. ઘણી વખત, ઉચ્ચવર્ગના લોકો મોડે સુધી ઊંધે છે અને ઓછું ઊંધે છે. તણાવ, ચિંતા અને ટેન્શનના કારણે લોકો ઓછી ઊંઘ લે છે. આના કારણે અનેક સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
  4. ચોથી વસ્તુ તણાવ છે. આ દિવસોમાં ઘણા લોકો તણાવમાં છે. તણાવનું સંચાલન કેવી રીતે કરવું તે વિશે વાત કરીશું.
  5. પાંચમી વસ્તુ છે વ્યસન. વ્યસનોને કારણે આપણી જીવનશૈલી ખોરવાઈ જાય છે જેના કારણે અનેક સમસ્યાઓ સર્જાય છે. લોકો વિચારે છે કે સ્ટ્રેસને કારણે તેઓને વ્યસન લાગે છે, પરંતુ તે સાચું નથી. જો આપણે વ્યસની હોઈએ, તો આપણી પાસે તંદુરસ્ત જીવનશૈલી હોઈ શકતી નથી.

તો, ચાલો પહેલા સ્વસ્થ આહાર વિશે વાત કરીએ.


આહાર (Food)

તંદુરસ્ત આહારમાં શેનો સમાવેશ કરવો જોઈએ? ઘણા લોકો તંદુરસ્ત આહાર વિશે પૂછે છે. પરંતુ સ્વસ્થ આહાર (Healthy diet) એટલે શું? સ્વસ્થ આહાર એ આહારમાં સંતુલન છે. આપણે જાણીએ છીએ કે ફળો, શાકભાજી, સુકો મેવો અને અનાજ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.

મીઠું અને ખાંડ, જેને શુદ્ધ ચરબી, સંતૃપ્ત ચરબી અથવા ટ્રાન્સ ચરબી (Trans fat) કહેવામાં આવે છે, તે ખૂબ ઓછી માત્રામાં લેવી જોઈએ. પ્રોટીન, લીલા શાકભાજી, મકાઈ, ચણા, કંદ, ડ્રાય ફ્રુટ, પનીર, ટોફુ, શાકાહારી ખોરાકમાં દૂધની બનાવટો અને માંસાહારી ખોરાકમાં પણ હોય છે. આપણને ઉચ્ચ પ્રોટીન, ઈંડા અને ખાસ ઈડાનાં સફેદ રંગમાં મળે છે. સ્વસ્થ આહારનો મુખ્ય.ફાયદો એ છે કે તે આપણને જીવનશૈલીના રોગોથી બચાવે છે. ખાસ કરીને કોલેસ્ટ્રોલ, હદયરોગ,ડાયાબિટીસ, કેન્સર અને અન્ય મોટી બીમારીઓ. તેથી, સંતુલિત આહારનો અર્થ એ છે કે આપણે વધુ અનાજ ખાઈએ. કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ અને અનાજ આપણને ઊર્જા આપે છે. આજના સમયમાં આપણે હવે રાગી, જુવાર, બાજરી જેવા મિલેટ્સ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.

આજે આપણને ઘઉંની બ્રેડ, ઘઉંના પીત્ઝાના રોટલાઓ મળે છે. તેથી તે ખાવાથી, ખાસ કરીને, આપણે પૂરતો રેસાયુક્ત ખોરાક મળે તેની કાળજી કરવી જરૂરી છે. આપણે વધુ શાકભાજી ખાવા જોઈએ. તે આપણને ફાઈબર, પ્રોટીન અને ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સ (Electrolytes) આપે છે. એ જ રીતે ફળો ખાવાની ટેવ પાડવી જોઈએ. જો આપણને સવારે, સાંજે અથવા દિવસમાં ઓછામાં ઓછું એક વખત ફળ ખાવાની આદત હોય તો તે આપણને પુષ્કળ પ્રમાણમાં ફાઈબર્સ અને ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સ આપે છે. આપણે સંતુલિત આહારમાં દૂધ, દૂધની બનાવટો પણ ખાવી જોઈએ. આપણે દૂધનું વધુ પડતું સેવન ન કરવું જોઈએ. જો કોઈને લેક્ટોઝ અસહિષ્ણુતા (Lactose Intolerance) હોય, તો તેણે દૂધના ઉત્પાદનો ટાળવા જોઈએ અને વૈકલ્પિક દૂધ ઉત્પાદનો જેમ કે બદામનું દૂધ, નારિયેળનું દૂધ, સોયાના દૂધનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

આપણે સંતુલિત આહારમાં માંસ, માછલી, ઈંડા અને તેના વિકલ્પોનું સેવન કરી શકીએ છીએ. પરંતુ આપણે ચરબી, તેલ, મીઠું અને ખાંડનું ઓછામાં ઓછું સેવન કરવું જોઈએ. આપણે વધુ માત્રામાં અનાજ, શાકભાજી અને ફળો, દૂધ, માછલી, માંસ અને ઈંડા અને તેલ, મીઠું અને ખાંડ ઓછામાં ઓછી માત્રામાં લેવું જોઈએ. જેને આપણે સંતુલિત આહારનો પિરામિડ કહીએ છીએ.

આ સિવાય આપણે ખાઈએ છીએ કેટલું એ પણ ખુબ અગત્યનું છે. આ ભાગ નિયંત્રણ સાથે પણ સંબંધિત છે. જો આપણને અમુક વસ્તુઓ, ખાસ કરીને મીઠાઈ, ચોકલેટ અને આઈસ્ક્રીમ ગમે છે, તો આપણે તેના પોષણ પર વિશેષ ધ્યાન આપતા નથી. આપણે તેનું ખૂબ જ મર્યાદિત માત્રામાં સેવન કરવું જોઈએ કારણ કે તે આરોગ્યપ્રદ નથી. પરંતુ મોટાભાગના લોકોને આ વસ્તુઓ ગમે છે, તેથી આપણે તેમના પોષણ પર વિશેષ ધ્યાન નથી આપતા. 

સોફ્ટ ડ્રિક્સ પીવાની આદત સૌથી ખરાબ છે. સોફ્ટ ડ્રિંક્સનું સેવન ઓછામાં ઓછું કરવું જોઈએ. તેમાં ખાલી કેલરી અને શૂન્ય પોષણ છે. તેમાં ખૂબ અત્યાધિક ખાંડનું પ્રમાણ છે. શરીરમાં બ્લડ સુગરનું પ્રમાણ અચાનક વધી જાય છે જે શરીરમાં ઈન્સ્યુલિન સ્રાવ કરે છે. બહારનો ખોરાક, ઓઈલી ફૂડ, સ્ટ્રીટ ફૂડ, બજારમાં બહારનું ખાવું, રેસ્ટોરાંમાં ખાવું, આપણે તેનો ઉપયોગ ખૂબ મર્યાદિત માત્રામાં કરવો જોઈએ. અને જયારે આપણે બહાર જઈએ છીએ ત્યારે આપણે જે ઓર્ડર આપીએ છીએ, આપણે વધારે મસાલેદાર કે તેલયુક્ત ખોરાક ન ખાવો જોઈએ. આપણે એનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

આપણે વધુ રંગબેરંગી શાકભાજી અને ફળોનું સેવન કરવું જોઈએ. અને વધુ પ્રોટીનનું સેવન કરવું જોઈએ. કારણ કે પ્રોટીન આપણા માટે બિલ્ડીંગ બ્લોક છે. શરીરની મુખ્ય મહત્વપૂર્ણ સિસ્ટમો, જેમ કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ, હીલિંગ પાવર અને શરીરની અન્ય ઘણી મહત્વપૂર્ણ સિસ્ટમો, જેમ કે કોગ્યુલેશન સિસ્ટમ, આ બધી સિસ્ટમો પ્રોટીન થકી કામ કરે છે. તેથી, આપણે આપણા આહારમાં વધુ પ્રોટીન રાખવું જોઈએ.

કસરત (Exercise)

બીજું, નિયમિત કસરત વિશે વાત કરીએ. તો, આપણે નિયમિત કસરત કેવી રીતે અને ક્યારે કરવી જોઈએ ? નિયમિત કસરતનો અર્થ લોકો માને છે કે તેઓએ તેમના કામમાં ચાલવું પડશે. હું દરરોજ ૫૦૦૦-૭૦૦૦ પગ;પગલાં (steps) ચાલી રહ્યો છું. પણ આપણે જે કામ કરીએ છીએ તેને કસરત ના કહેવાય. કસરત વોકિંગ જેને કાર્ડિયો વર્કઆઉટ કહેવાય છે તેને બ્રિસ્ક વોકિંગ કહેવાય છે. તેના માટે શ્રેષ્ઠ સમય વહેલી સવારનો છે. અને તે માટે આપણે વહેલા જાગવું પડશે. તેથી, જો આપણે દરરોજ ઓછામાં ઓછા ૪૫ મિનિટ ચાલીએ, તો તેને મધ્યમ પ્રવૃત્તિ સ્તર કહેવામાં આવે છે. અને ઝડપી ચાલવું એ હૃદય માટે શ્રેષ્ઠ કસરત છે.

કાર્ડિયો એક્સરસાઈઝ એટલે કે, આપણે હૃદયના ધબકારા વધારવા જોઈએ. અને હૃદયના ધબકારા વધ્યા પછી, આપણે તેને ટકાવી રાખવાનું છે. તેથી, હૃદયને કસરત મળે છે. હૃદયને સંબંધિત હાયપોક્સિયા (Hypoxia) પણ મળે છે. હાયપોક્સિયાનો અર્થ છે, તેને વધુ ઓક્સિજત્તની જરૂર છે. તેથી, હૃદયનું પમ્પિંગ પણ વધે છે. અને તેના કારણે તેની ક્ષમતા વધે છે, તેની કોલેસ્ટ્રોલ વધે છે. અને આ રીતે, હૃદય, અને તમામ સ્નાયુઓમાં રક્ત વધુ પહોંચે છે.

લોકો વ્યસ્ત જીવન જીવે છે, ખાસ કરીને આઈટી (IT) પ્રોફેશનલ્સ, ડોકટરો, એન્જીનીયર, તેઓએ લાંબો સમય બેસી ન રહેવું જોઈએ. તેઓએ વચ્ચે ચાલવું જોઈએ. તેઓએ થોડું ચાલવું જોઈએ અને સ્ટ્રેચ કરતા રહેવું જોઈએ.

નિયમિત વ્યાયામ કરવાથી, લાભો, ખાસ કરીને ઊર્જાનો વધુ સંચાર થાય છે. તે હૃદય માટે ખૂબ જ આરોગ્યપ્રદ છે. તે આપણી મેટાબોલિક સિસ્ટમને વધારે છે. મેટાબોલિક એક્ટિવિટી એટલે કે, આપણું પાચનતંત્ર, મેટાબોલિઝમ સુધારીને, પાચન પણ સુધરે છે. તણાવ દૂર થાય છે. નિયમિત વ્યાયામ કરવાથી, મેડિકલ સાયન્સસ કહે છે કે એન્ડોરર્ફિન (Endorphin) જેને ફીલ ગુડ હોર્મોન્સ કહેવાય છે, તેનો શરીરમાં સ્રાવ થાય છે. અને તેના કારણે તણાવ ઓછો થાય છે અને નિયમિત કસરત કરવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ વધે છે.

જો દોડવું શક્ય હોય તો ધીમી દોડ પણ ખૂબ જ સારી કસરત છે. ઓછા સમયમાં, તમે વધુ કાર્ડિયો વર્કઆઉટ  ફિટનેસ મેળવી શકો છો. તરવું એ પણ આખા શરીરની કસરત છે. તે ખૂબ જ સારી કસરત છે. તેને નિયમિત રીતે કરવાથી શરીરમાં ઘણા ફાયદા થાય છે. સ્વિમિંગમાં, ખાસ કરીને, શરીરના વજનનો ઉપયોગ થતો તથી. તેથી, વૃદ્ધો માટે, જેમને સાંધાની સમસ્યા છે તે પણ એક સારી પદ્ધતિ છે. બીજી વાત એ છે કે, દાદર ચઢવું. જો તમે ઉપર અને નીચે દાદરા ચઢી ઉતરી શકો છો, તો તે એક સારી કસરત છે અને તે કાર્ડિયો વર્કઆઉટ કહેવામાં આવે છે.

ડેસ્ક સ્ટ્રેચ (Desk Stretch)

આપણે લાંબા સમય સુધી પ્લેનમાં બેસીએ છીએ, આપણે મુસાફરી કરીએ છીએ તો પણ આપણે હાથ ઊંચા કરીએ છીએ, આપણે તેને એક બાજુએ કરીએ છીએ, આપણે ગરદનની કસરત કરી શકીએ છીએ, ઉપર અને નીચે, આપણે રોટેશન કરી શકીએ છીએ, આપણે હાથ ખેંચી શકીએ છીએ. પગ માટે, આપણે આપણા પગને લંબાવીએ છીએ જાણે કે આપણે પગના સ્તાયુઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ. આપણે આપણા પગને ઉપર અને નીચે લંબાવીએ છીએ. આમ કરવાથી, આપણું ડોસીફ્લેક્શન અથવા આગળનું વળાંક, પગના નીચેના ભાગનો પંપ સક્રિય થાય છે અને પગમાં રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે. તો, જેમણે લાંબો સમય બેસવાનું છે, તેના માટે ઘણી કસરતો છે.

યોગ કરવાથી અનેક લાભો થાય છે. તે સ્તાયુને મજબૂત કરવા માટે ખૂબ જ સુંદર કસરત છે. યોગમાં તેવા અનેક આસનો છે જે આપણને ફ્લેક્સિબલીટી (Flexibility) પ્રદાન કરે છે. એને ખાસ કરીને બેઠાડું જીવનની સૌથી મોટી સમસ્યા ગેસ, એસિડીટી અને મોટાપામાં પણ ફાયદારૂપ બને છે.

માનસિક અને સામાજિક સુખાકારી (Mental and Social Wellness)

શારીરિક સુખાકારી વિશે વાત કરીએ તો તેનું મહત્ત્વ અજોડ છે. પરંતુ તેની સાથે સાથે આપણું માનસિક સંતુલન અને આપણી સામાજિક સુખાકારી પણ એટલું જ મહત્ત્વ ધરાવે છે. દરેક સાથે સારા સંબંધો, સ્વસ્થ સંબંધો પછી તે કુટુંબ સાથે હોય કે આપણા સમાજ સાથે હોય તે આપણને દરેક સમસ્યાનો સામનો કરવામાં મદદ કરે છે. 

ઉંઘ (Sleep)

આપણા માટે ૭-૮ કલાકની સારી ઊંઘ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આપણી પાસે સૂવાનો એક નિશ્ચિત સમય હોવો જોઈએ અને જાગવાનો નિશ્ચિત સમય હોવો જોઈએ. પ્રાધાન્યમાં, આપણે રાત્રે થોડું વહેલું સૂવું જોઈએ, જેથી આપણે સવારે વહેલા જાગી શકીએ. કારણ કે, સવારનો સમય પ્રવૃત્તિ, કસરત, અને મન માટે શ્રેષ્ઠ સમય છે. સવારે જાગવાનો શ્રેષ્ઠ સમય બ્રહ્મ મુહૂર્ત કહેવાય છે. તે શ્રેષ્ઠ સમય છે. ધ્યાન કરવાનો, ધ્યાનમાં બેસવાનો, તમારા મન સાથે સમય પસાર કરવાનો. સર્જનાત્મકતા માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય છે. તે પછી, સવારે જાગવાનો સમય હોય ત્યારે હવામાં ઓઝોન સ્તરમાં ઓક્સિજન ખૂબ વધારે છે. તેથી, તે સમય કસરત માટે પણ શ્રેષ્ઠ સમય છે. તેથી, આપણે નિયમિત કસરત માટે નિયમ બનાવી શકીએ. 

એ જ રીતે, આપણે ઊંઘનું ચક્ર બનાવી શકીએ છીએ. જો આપણે રાત્રે સમય પસાર કરવા માટે ટીવી સામે બેસીએ, નેટફિલક્સ સિરિયલો જોઈએ તો સવારે આપણું શેડ્યૂલ ખોરવાઈ શકે છે. આપણે જીવનમાં પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરીને કામ અને આરામનો સમય નક્કી કરવો જોઈએ.

માનસિક તણાવ (Mental Stress)

આપણે માનસિક તણાવ નિવારવો જોઈએ. જો કોઈને માનસિક તણાવ હોય તો તેના કારણો નક્કી કરવા જોઈએ. નાના પરિવારો, એક માતા કે પિતાના પરિવારો, જો તમને માનસિક તણાવ, ઊંઘની સમસ્યા, અને આવી સમસ્યાઓ હોય તો તમારે આટલું કરવું જરૂરી છે. પ્રોફેશનલની મદદ લો. મનોવૈજ્ઞાનિકો જરૂરી પરામર્શ આપે છે ત્યાં મનોચિકિત્સકો છે જેઓ દવાઓનો ઉપયોગ કરે છે. 

આજના સમયમાં હતાશા, ચિંતા, અને અન્ય વિકૃતિઓ વધી રહી છે. તેથી, કુટુંબ માટે સમય, આરામ માટેનો સમય પ્રાપ્ત થતો તથી. આપણે મનગમતી પ્રવૃત્તિઓ કરવી જોઈએ. ગમે તે આપણે કરી શકીએ છીએ. કેટલાકને વાંચન ગમે છે, કેટલાકને પેઈન્ટિંગ ગમે છે, કેટલાકને સંગીત ગમે છે, કેટલાકને નૃત્ય ગમે છે, કેટલાકને ગાવાનું ગમે છે. આપણે જે પણ માણી શકીએ છીએ તે કરવાથી આનંદ મળે છે. 

આધ્યાત્મિક સુખાકારી (Spiritual Wellness) વિશે વાત કરવા માંગુ છું . કારણ કે તે જીવનમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણી વખત, શારીરિક, માનસિક, અને સામાજિક પરિબળોને કારણે, આપણે અપૂર્ણતા અનુભવીએ છીએ, આપણને આધ્યાત્મિકતા સંપૂર્ણતા આપે છે. આપણને જીવનમાં એક હેતુ પણ મળે છે અને તે પણ ખૂબ મહત્વનું છે. તેથી આધ્યાત્મિક સુખાકારીમાં નિયમિત પ્રાર્થના. આપણને જે મળ્યું છે, તેના માટે ખૂબ કૃતજ્ઞતા. આપણને ઘણા વિશેષાધિકારો મળ્યા છે, આપણને ઘણું શિક્ષણ મળ્યું છે, આપણને જીવનમાં ઘણી બધી વસ્તુઓ મળી છે તેના પ્રત્યે આનંદ અને સંતોષની અનુભૂતિ આપણને માનસિક રીતે તનાવ રહિત જીવન જીવવામાં સહાયરૂપ બને છે. 

આજકાલ ખાવાની અનિયમિતા અને કસરતના અભાવને કારણે કબજીયાતની ફરિયાદ પણ ખૂબ સામાન્ય થઈ ગઈ છે. તે માટે ખાસ કરીને આપણી જીવનશૈલી જવાબદાર છે. જો તમે સવારે અને સાંજે પૂરતું પાણી પીઓ છો, તો કબજિયાત, ડાયાબિટીસ અને હાઈપરટેન્શન પણ નિવારી શકાય છે. કારણ કે આંતરડામાં કોલેસ્ટ્રોલ વધે છે અને આ ગૂંચવણોને કારણે, હાઈપરટેન્શન, ડાયાબિટીસ, સ્ટ્રોક અને હૃદયરોગ થઈ શકે છે. તેથી, આ બધી ગૂંચવણો ટાળવા માટે, આપણે તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અપનાવવી જોઈએ.

વ્યસન (Addiction)

છેલ્લે વાત કરીએ વ્યસનોની જે પણ એક જીવનશૈલીના રોગોનું મૂળ કારણ બને છે. સિગારેટ, બીડી, તમાકું ખાવાની ટેવ ગુજરાતમાં આજે ખૂબ જ પ્રચલિત છે.

ચાલો, ધૂમ્રપાન વિશે વાત કરીએ. ધૂમ્રપાન કરવું યોગ્ય તથી. ધૂમ્રપાન ટાળવા માટે, નિકોટિન પેચ જેવી ઘણી સારી પદ્ધતિઓ છે. એવા ડોકટરો છે જેઓ આપણને ધૂમ્રપાન છોડવામાં મદદ કરી શકે છે. એજ રીતે, તમાકુ. મસાલા ખાવાની આદત, ગળા, ફેફસાં, સ્વાદુપિંડ, માથા અને ગરદન, ગુદા, પેટ, અને અન્ય ઘણા કેન્સરનું કારણ બની શકે છે. 

ત્રીજું આલ્કોહોલનું નિયમિત સેવન. નિયમિતપણે આલ્કોહોલ પીવાથી શરીરમાં ગંભીર ગૂંચવણો થઈ શકે છે. દારૂના સેવનથી પેનક્રિયાટીસ નામનો ગંભીર રોગ થાય છે. એ જ રીતે, લીવરનું સિરોસિસ પણ થઈ શકે છે. 

અને છેલ્લે, દવાઓ દવાઓનું વધારે પડતું સેવન પણ દવાનું એક જાતનું વ્યસન બની જાય છે. મોર્ફિન, કોકેઈન આ દવાઓની અવલંબન ખૂબ જ ખરાબ છે. ખાસ કરીને યુવાન છોકરાઓ અને છોકરીઓમાં, શાળાએ જતી છોકરીઓ અને છોકરાઓમાં, આ રોગ ખૂબ જ ખરાબ છે. કારણ કે તે આપણું ધ્યાન અને એકાગ્રતા છીનવી લે છે, તે આપણા વિકાસને અસર કરે છે. આપણે ચોક્કસપણે આપણા જીવનમાંથી તમામ વ્યસનો દૂર કરવા જોઈએ.

છેલ્લે, અંગ્રેજીની આ કહેવત 'Prevention is better than cure' તે જીવનશૈલીના રોગોનો મૂળભાવ દર્શાવે છે. રોગોને અટકાવવા આપણે જેટલા પ્રયત્નો કરીએ તેટલા આપણા માટે લાભદાયક બની રહેશે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી એ જ સંપૂર્ણ અને સજ્જ જીવનના માર્ગ તરફ આપણને દોરે છે.

આભાર સહ :
લેખક: ડો. સંજીવ હરિભક્ત
આપણું વિચારવલોણું માસિક
એપ્રિલ-૨૦૨૪

0 comments

Thank you for your comment!